papier czerpany, poszarpane brzegi,

Papier czerpany

Czy wiecie, czemu odbitki graficzne często wykonywane są na papierze o postrzępionych brzegach? Współcześnie wynika to niemal wyłącznie z panującej mody oraz estetycznych preferencji twórców. Warto jednak zdawać sobie sprawę, że wspomniana moda nie wzięła się znikąd. W największym stopniu do jej powstania przyczynił się tradycyjny sposób produkcji papieru czerpanego.

Ręczne czerpanie papieru

Chyba każdy zdaje sobie sprawę, że w przeszłości papier wytwarzany był ręcznie. W końcu działo się to w czasach, gdy o elektryczności oraz mechanizacji produkcji jeszcze nikt nie słyszał. W specjalnie przygotowanych formach rozsmarowywano pulpę papierową. Wspomniana forma składała się z sita zamocowanego w ramie oraz drewnianej pokrywy. Cienka warstwa gęstej mazi schła na sicie i stopniowo zamieniała się w pojedynczy arkusz papieru czerpanego. Często okazywało się jednak, że zastosowana pokrywa nie miała kształtu idealnie dopasowanego do wymiarów pozostałych elementów formy. To sprawiało, że część pulpy papierowej wyciekała i kształt brzegów papieru stawał się nieregularny.

Przez długi czas arkusze o postrzępionych brzegach uznawano za wadliwe. W związku z tym już po wyschnięciu starannie je docinano i wyrównywano. Zmieniło się to dopiero około siedemnastego wieku. Antykwariusze i kolekcjonerzy zorientowali się, że postrzępione brzegi kartek świadczą o tym, że dana książka zachowała swoją oryginalną oprawę. Wymiana okładki na nową, często wiązała się z koniecznością docięcia papieru stanowiącego wsad książki. Jeśli więc zastosowany papier czerpany wciąż posiadał typowe dla siebie postrzępione brzegi, to można było być znacznie bardziej pewnym, że dana oprawa introligatorska została zachowana w stanie oryginalnym.

Współczesny papier czerpany

Dzisiaj nieregularne brzegi arkusza papieru również uważa się za atrakcyjne. Oczywiście obecnie już niemal nikt nie zdaje sobie sprawy, że kiedyś opisywana cecha świadczyć mogła o oryginalności zastosowanej oprawy książki. Aktualnie nieregularne brzegi arkusza papieru kojarzone są raczej z zastosowaniem tradycyjnego procesu produkcji. Wydaje się nam, że skoro papier jest z pozoru nieidealny, to z pewnością został wykonany ręcznie za pomocą jakiś starodawnych metod. Niestety nie zawsze tak jest.

To prawda, że wciąż na rynku dostępny jest papier wytwarzany ręcznie w sposób zgodny z tradycyjnym rzemiosłem. Jednak powszechnie dostępny jest również papier czerpany produkowany maszynowo. Jego brzegi oczywiście także są nieregularne.

Dlaczego papier stosowany przez grafików ma postrzępione brzegi?

Ponieważ jest on uznawany przez artystów oraz odbiorców sztuki za bardziej wartościowy. Kojarzony jest zwłaszcza z wykonywanym ręcznie papierem czerpanym, którego jakość uznawana jest za bardzo wysoką.

Należy jednak zdawać sobie sprawę, że nie każdy papier o nieregularnych brzegach będzie produktem wytwarzanym w sposób tradycyjny. Co więcej, nie każdy będzie mógł zostać uznany za prawdziwy, wytwarzany na sicie papier czerpany. Również sama jakość niektórych spośród oferowanych arkuszy papieru o postrzępionych brzegach, może pozostawiać wiele do życzenia.

W związku z tym mogę z pełnym przekonaniem stwierdzić, że twórcy związani z tradycyjną grafiką warsztatową chętnie wykorzystują papier o brzegach nieregularnych tylko dlatego, że jest on modny i uznawany za atrakcyjny wizualnie. Nie wynika to z pewnością z wyższej jakości lub jakichś innych wartościowych właściwości takiego papieru.

Jak wiecie, ja również wykonuję grafiki artystyczne. Najczęściej są to oczywiście linoryty. Zawsze staram się stosować papier najwyższej jakości. Jednak z reguły wybieram ten produkowany maszynowo. Bez skrupułów równo docinam jego brzegi. Robię tak, ponieważ nie zależy mi na tym, żeby wytwarzany na skalę przemysłową papier, udawał wyrobu ręcznie robionego.

Pamiętajcie, że już teraz możecie kupić, któryś z wykonanych przeze mnie oryginalnych linorytów: Sklep

Tworząc wpis czerpałam informacje z książki: Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski, która napisana została przez Keitha Houstona. Zachęcam fanów introligatorstwa do tego, by się z nią zapoznać.

Przeczytajcie także: Jak przechowywać grafiki?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *