krój pisma, czcionka

Krój pisma

Niemal rok temu opublikowałam wpis, w którym zastanawiałam się nad poprawnością stosowania słowa czcionka. Dzisiaj chciałabym powrócić do poruszonego tematu i wspomnieć o innym, dość podobnym wyrażeniu. Jak sądzicie, czy określenie krój pisma może być, tak samo jak czcionka i font, uznane za synonim pisma komputerowego?

Kłopotliwa czcionka

Chociaż wielokrotnie zetknęłam się z opinią, że słowo czcionka nie powinno być stosowane w odniesieniu do liter i znaków tworzących pismo komputerowe, to nie zgadzam się z taką opinią. Również Słownik Języka Polskiego wydaje się stać po mojej stronie. Więcej na ten temat możecie przeczytać we wspomnianym już blogowym artykule sprzed roku: Czcionka czy font

Pokrótce przypomnę jedynie, że całe zamieszanie wynika z tego, iż sporo osób uważa stosowanie wyrazu czcionka, w celu określenia zestawu komputerowych znaków pisarskich za językowy błąd. Twierdzą oni, że w zamian należy posługiwać się słowem font. Problem polega jednak na tym, że polskie słowo czcionka oraz wywodzący się z języka angielskiego font to z językowego punktu widzenia synonimy. W związku z tym niechęć do czcionki wydaje się zupełnie bezzasadna i niesłuszna.

Mimo to nietrudno zauważyć, że część osób stara się rezygnować z wykorzystywania w swych wypowiedziach wyrazu czcionka. W zamian posługują się oni wspomnianym już fontem. Czasem zamiennie stosowane jest również inne wyrażenie. Chodzi mi oczywiście o krój pisma. Z tym, że w jego przypadku sytuacja wydaje się być nieco bardziej skomplikowana.

Krój pisma, co to jest?

Krój pisma to pojęcie o znaczeniu zbliżonym do opisywanych powyżej wyrazów czcionka i font. Nie jest ono jednak ich synonimem i w związku z tym nie zawsze może być wykorzystywane zamiennie. Krój pisma posiada znacznie węższe znaczenie i w pewnych sytuacjach nie jest w stanie zastąpić słów takich jak czcionka lub font.

Bo czym w ogóle jest ten cały krój pisma? Mnie wyrażenie to od razu skojarzyło się z krawiectwem, a dokładniej z wykrojem krawieckim. Wykrój taki to forma, zarys, kształt wyciętego materiału, który po zszyciu tworzyć ma z góry określony element odzieży. Myślę, że jest to całkiem trafne porównanie, ponieważ słowo krój stosowane w odniesieniu do pisma, również ma związek z kształtem. Tym razem chodzi jednak nie o formę materiału, lecz o kształt liter i pozostałych znaków typograficznych.

Niebieski krój pisma

W jaki sposób posługiwać się pojęciem krój pisma w sposób poprawny? Uważam, że powinno się je wykorzystywać wyłącznie wtedy, gdy wypowiedź nasza dotyczy formy pisma. Między innymi może chodzić o wzajemne relacje pomiędzy poszczególnymi elementami liter, szerokości zastosowanych znaków, obecności szeryfów lub ich brak. Można więc na przykład z powodzeniem stwierdzić, że krój pisma jest nieczytelny, ozdobny lub pochyły.

Jednakże zestawienie słowa krój z określeniami, które nie odnoszą się do kształtu elementów typograficznych, lecz do innych jego własności, będzie błędne i zwyczajnie nielogiczne. Wyobraźmy sobie chociażby niebieski krój (kształt) pisma? Przecież takie wyrażenie nie miałoby sensu. Natomiast niebieska czcionka lub niebieski font wydają się być zupełnie ok.

Przeczytajcie też o tym, jak straszliwym wynalazkiem było pismo.

 

5 myśli do „Krój pisma”

  1. Osobiście używam czcionka. Z fontem najczęściej spotykałam się u grafików itp. Z krojem pisma spotkałam się pierwszy raz.

  2. Spotkałam się kilka razy z bardzo ostrą reakcją na słowo “czcionka” zamiast font, a z tego co piszesz, właściwie nie jest to błędem.

    1. Ja właśnie też wiele razy byłam świadkiem “czepiania się” biednej czcionki. W pewnym momencie sama już nie wiedziałam, jak jest poprawnie. Dlatego własnie przyjrzałam się sprawie dokładniej. Pozaglądałam do słowników, upewniłam się, że stosowanie słowa czcionka w odniesieniu do pisma komputerowego jest jak najbardziej ok, a na koniec całą sprawę opisałam tu na blogu 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *