Drzeworyt

Dawno temu pojawił się na blogu wpis o drzeworycie. W tekście stwierdziłam, że chociaż tego rodzaju technikę graficzną uznaję za bardzo atrakcyjną wizualnie, to jednak nigdy nie zdecyduję się na to, by samodzielnie wykonać drzeworyt. Oczywiście kłamałam. Minęło raptem kilka miesięcy, a ja już mam za sobą pierwsze drzeworytnicze doświadczenia.

Początkowo nie miałam zamiaru podejmować prób własnoręcznego stworzenia drzeworytów, ponieważ wydawało mi się, że tego rodzaju zajęcie będzie dla mnie zbyt kłopotliwe i ciężkie fizycznie. W przeszłości brałam udział w warsztatach ciesielskich, podczas których moim zadaniem było własnoręczne stworzenie drewnianej miski. Całe to wydarzenie skończyłam z połową miski i wielkim bąblem na dłoni. Po takim doświadczeniu kategorycznie uznałam, że dłubanie w drewnie nie jest dla mnie.

drzeworyt, drzeworyty

Jednak po pewnym czasie dostałam bardzo fajną wiadomość mailową od Grzegorza Papaja z bloga Siekierownik. Stwierdził on, że:

Rycie niezbyt głębokich bruzd w płaskiej deseczce nie różni się zbytnio od rycia w linoleum. Zapewne do drewna trzeba większej siły, zwłaszcza że podobno do drzeworytu najlepiej nadają się twarde gatunki, jak np. grusza. Ale większych różnic spodziewałbym się w samej specyfice materiału, a zwłaszcza w jego włóknistości. Włókna powodują, że cięcie i żłobienie w różne strony (wzdłuż i w poprzek włókien) ma odmienną specyfikę, a cięcie “pod włos” może spowodować niekontrolowane rozwarstwienie drewna. (…) to moim zdaniem powinna Pani podjąć choć jedną próbę.

Ok, jak trzeba, to trzeba. Jedna próba chyba mnie nie zabije. Postanowiłam, że całą moją drzeworytniczą przygodę sfilmuję i tym sposobem uwiecznię dla przyszłych pokoleń. Wy również możecie zobaczyć, co z tego wyszło.

Drzeworyt dla początkujących

grafika warsztatowa, drzeworyt

Okazało się, że drzeworyt jako technika graficzna nie jest aż tak trudna do wykonania. Co prawda odbitka, którą udało mi się zrobić, nie nie jest idealna. Nie przejmuje się tym jednak. W końcu dotąd sama nie wiedziałam, jak zrobić drzeworyt. Teraz, co prawda, wciąż posiadam bardzo nikłe drzeworytnicze doświadczenie, jednak myślę, że udało mi się opanować podstawy tej techniki graficznej. Dzięki temu mogę śmiało stwierdzić, że wiem już, jak wyglądają najbardziej istotne zasady związane z wykonywaniem drzeworytu.

Warto pamiętać, że istnieją różne rodzaje drzeworytów. Proces ich przygotowywania w znaczącym stopniu różni się od siebie. Ja postaram się pokrótce opisać, jak zrobić drzeworyt wzdłużyny, który czasem zamiennie określany jest jako langowy. Jest to ponoć najłatwiejszy do wykonania rodzaj drzeworytu. Jeśli więc tak samo, jak ja dopiero zaczynacie swoją przygodę z opisywaną techniką graficzną, to warto, byście wybrali właśnie drzeworyt wzdłużny.

Jak zrobić drzeworyt?

Jak zrobić drzeworyt?

Zasada jest bardzo prosta. Najpierw musimy nanieść wybrany wzór na deskę lub sklejkę. W następnej kolejności za pomocą ostrych dłut pozbywamy się cienkiej warstwy drewna w tych miejscach, których nie chcemy pokrywać farbą. (Są to te fragmenty, które na finalnej odbitce mają pozostać białe). Gdy już w pełni przygotujemy matrycę graficzną, to możemy zacząć nakładać farbę drukarską. Najlepiej robić to za pomocą gumowego wałka. Nanoszenie farby zwykłym pędzlem spowoduje, że na odbitce widoczne będą niezbyt estetyczne mazy, lepiej więc zrezygnować z tej metody. Ostatnim niezbędnym elementem pracy jest równomierne odbicie stworzonego wzoru, na płaszczyźnie papieru lub innego wybranego materiału.

Drzeworyt a linoryt

drzeworyt a linoryt

W zasadzie to wszystko, co napisałam powyżej, zgadza się z tym, w jaki sposób należy wykonywać linoryty. Mogłoby się więc wydawać, że proces tworzenia grafik za pomocą obu wspominanych technik graficznych, w ogóle się od siebie nie różni. Nie jest to jednak prawda. Przede wszystkim wycinanie wzoru w drewnianej matrycy okazuje się zadaniem nieco cięższym fizycznie niż praca w linoleum. Jednak nie na tyle, by całkowicie rezygnować z wykonywania drzeworytów. Moja wcześniejsza obawa była więc zupełnie niepotrzebna.

Znaczącą różnicą okazują się również włókna, które są typowe dla drewnianych matryc. Ich obecność uniemożliwia dowolne i w pełni swobodne manewrowanie dłutem. O ile wykonywanie cięć zgodnie z kierunkiem biegu włókien nie stanowi problemu, to praca niezgodna z biegiem włókien może się okazać trudna do wykonania i mało precyzyjna.

Pozostałe elementy niezbędne w pracy nad drzeworytem są już bardzo zbliżone do tego, w jaki sposób wykonuje się linoryt. Jeśli więc ktoś w was jest fanem jednej w wymienionych technik graficznych, to bez obaw może spróbować również tej drugiej.

Poczytajcie też na temat linorytu.

4 myśli do „Drzeworyt”

  1. W podstawówce na pracy technice robiłam linoryt, teraz to chyba zbyt niebezpieczne i dzieci tego nie mają w programie, a szkoda 🙂 Fajna zabawa 🙂 Drzeworytu nigdy nie robiłam 🙂

    1. haha, masz rację, pewnie ostre dłutka współcześnie zostałyby uznane za zbyt duże zagrożenie dla dzieci 😉

    1. Myślę, że jeszcze paru szalonych pasjonatów drzeworytu udałoby się znaleźć, ale faktycznie obecnie jest to bardzo niszowy rodzaj twórczości i prawdopodobnie stopniowo stanie się całkiem zapomniany.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.