centrum sztuki polskiej

Centrum sztuki polskiej

Gdzie dzieje się najważniejsza polska sztuka? Czy da się wskazać jeden punkt geograficzny, który można uznać za miejsce nadrzędne w stosunku do pozostałych przestrzeni? No i jaki właściwie sens mają poszukiwania takiego jednego, konkretnie określonego centrum sztuki polskiej?

Centrum sztuki polskiej według Magdaleny Ujmy

Trafiłam niedawno na blog Magdaleny Ujmy. W swym ostatnim wpisie (2015 rok) krytyczka zastanawiała się nad tym, gdzie znajduje się instytucjonalne centrum sztuki polskiej. Temat wydaje mi się interesujący, dlatego dzisiaj to ja postanowiłam poświęcić chwilę na jego analizę.

Ujma nie określiła, czym tak właściwie jest instytucjonalne centrum sztuki, dlatego wspomnianym pojęciem będę posługiwać się w sposób intuicyjny. Wydaje mi się, że określenie tego rodzaju może swoim zakresem obejmować wyłącznie sztukę rozumianą zgodnie z tak zwaną definicją instytucjonalną. Chodzi więc o wszelkie działania twórcze, które zostały przyjęte i zaakceptowane przez oficjalnie działających instytucje społeczne: galerie sztuki, muzea, domy kultury, szkoły i uczelnie artystyczne itp.

Czy któryś z ośrodków sztuki można uznać za wiodący i nadrzędny w stosunku do pozostałych? Czy istnieje instytucja kulturalna, którą jednoznacznie można uznać za najważniejszą?

Magdalena Ujma w swym tekście nie udziela konkretnej odpowiedzi na tak postawione pytania. W związku z tym warto samodzielnie zastanowić się nad tym, gdzie w naszym kraju znajduje się najważniejsze dla sztuki miejsce. Czy centralnym ośrodkiem artystycznym może być któreś ze stołecznych muzeów lub galerii? W końcu wiadomo, że wszystko co najbardziej wartościowe dzieje się w Warszawie, sztuka na pewno też. (Tak, tak, te słowa piszę, jak zazdrosna mieszkanka prowincjonalniej mieściny.) Być może będzie to Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Zamek Ujazdowski lub Narodowa Galeria Sztuki Zachęta. Ewentualnie można brać pod uwagę również kilka pozawarszawskich instytucji. Jednak z pewnością będą się one mieścić w jakimś innym dużym mieście: Wrocławiu, Krakowie, Gdańsku lub Poznaniu.

Sztuka a sztuka w instytucjach

Ok, tak naprawdę to nie mam pojęcia, gdzie znajduje się współczesne instytucjonalne centrum sztuki polskiej i szczerze przyznam, że nie specjalnie mnie to obchodzi. Sądzę, że ograniczanie się wyłącznie do oficjalnych instytucji jest współcześnie totalną bzdurą. Podejście takie jest zupełnie niezgodne z tym co jest największą wartością i charakterystyczną cechą współczesnej (postmodernistycznej??) sztuki. Chodzi mi o pluralizm i swobodę działań twórczych. Władze państwowe (czy jakieś tam inne) mogą sobie uznać, że wybrana przez nich instytucja ma oficjalnie zostać uznana za najważniejszą. Stan realny może być jednak zupełnie inny.

Gdzie jest centrum współczesnej sztuki?

W końcu tym co okazuje się być charakterystyczne dla współczesnego świata sztuki jest właśnie brak centrum. Sama już przecież obecność technologii internetowych sprawia, że twórcy mogą być w znacznym stopniu uniezależnieni od tradycyjnie rozumianych ośrodków kultury. W związku z tym sądzę, że mówienie o jakimkolwiek realnie wpływającym na całokształt kultury centrum sztuki polskiej, straciło sens.

Nawet jeśli któraś instytucja będzie prezentować największą ilość ważnych, modnych i cenionych przez ogół społeczeństwa działań twórczych, to tak naprawdę ich powstanie nie będzie wynikało z tego właśnie miejsca. Będzie związane z całą masą odrębnych przestrzeni i środowisk, które łącznie tworzyć będą coś w rodzaju sieci polskiej sztuki.

Oficjalne centra będą mogły co najwyżej prezentować wybrane działania artystyczne. – Wybrane, czyli najprawdopodobniej te, które w najwyższym stopniu będą odpowiadać aktualnie przyjętym kanonom estetycznym oraz będą zgodne z określonymi założeniami politycznymi.

Jakie jest wasze zdanie? Czy oficjalne instytucje sztuki mają wciąż realny wpływ na polską sztukę? Czy kiedykolwiek miały? Być może przekora typowa dla naszego społeczeństwa sprawia, że już niemal automatycznie odrzucamy wszystko to, co jest nam narzucane przez oficjalne instytucje?

A tutaj możecie poczytać o: komunikacji pomiędzy twórcą a odbiorcą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *